podatek - publicznoprawne, nieodpłatne, przymusowe oraz bezzwrotne świadczenie pieniężne na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu lub gminy, wynikające z ustawy podatkowej.
Podatek jest świadczeniem pieniężnym. Ma publicznoprawny charakter - nie ma takiej możliwości, aby podatek był świadczeniem prywatnoprawnym, opartym na stosunku prawnym wynikającym z woli stron.
Nieodpłatność podatku
Pojęcie nieodpłatności podatku oznacza, że świadczeniu temu nie towarzyszy wzajemny obowiązek świadczenia wierzyciela podatkowego, czyli podmiotu publicznoprawnego na rzecz dłużnika (podatnika). Podatnik nie otrzymuje, w zamian za świadczenie podatkowe, bezpośrednio do niego adresowanego świadczenia wzajemnego. Fakt opłacania podatku nie może być powodem żądania w zamian świadczenia ze strony państwa.
Przymusowy charakter podatku
Władcze uprawnienia państwa, mającego przecież przywilej stanowienia prawa, którego realizacja zabezpieczona jest środkami przymusu państwowego pozwala na nadanie podatkowi przymusowego charakteru. Przymus ten zabezpieczony jest sankcjami karnymi.
Państwo stanowi podatki, dokonuje ich wymiaru i poboru, egzekwuje je i stosuje środki represyjne.
Bezzwrotny charakter podatku
Bezzwrotność podatku oznacza, że świadczenie to zostaje przekazane definitywnie przez podmiot zobowiązany. Wpłata podatku nie rodzi, po stronie władzy publicznej, obowiązku jego zwrotu podatnikowi.
Cecha ta pozwala odróżnić świadczenia podatkowe od innych świadczeń publicznoprawnych, które mają inne cechy podatku, ale są świadczeniami zwrotnymi (np. emisja skarbowych papierów wartościowych).
Pieniężny charakter podatku
Pieniężny charakter świadczeń podatkowych wiąże się z jego wymiarem i poborem w jednostkach pieniężnych. Ustawodawca dopuszcza jednak inne formy zapłaty podatku: papiery wartościowe, znaki akcyzy, znaki opłaty skarbowej lub urzędowe blankiety wekslowe (art. 61 Ordynacji podatkowej).
Powszechność podatku
Powszechność podatku polega na tym, że jest to świadczenie nakładane na podmioty wyznaczone ze względu na określone cechy i zobowiązane do płacenia świadczeń według powtarzanych reguł ustalających rozmiary świadczenia, czas i sposób zapłaty.